Guru
दीक्षा स्थल-गिरनार:
नवनाथ व ८४ सिध्द:
श्रीमद्भागवतातील ११ व्या स्कंधातील नवनारायणाचे अवतार म्हणजेच नवनाथ
नवनारायण- नवनाथ
१) आदिनारायण - मत्स्येंद्रनाथ
नाथसंप्रदायाची विविध नावे:
१) गुरुमार्ग
२) कानफाटा
३) अवधूत
४) संप्रदाय
५) गोरखपंथ
६) योगमार्ग
७) सिध्दमार्ग
८) नाथपंथ
नाथसंप्रदायाची स्थापना:
नाथपंथ: अनादि तत्वास मानणारा जो पंथ तो नाथपंथ.
या पंथाची स्थापना: दक्षिणेतील श्रीशैल कदलीवनात झाली.
मूळ आद्य प्रवर्तक: श्रीमत्स्येंद्रनाथ
नाथ म्हणजे काय?
न+अथ:
१) ज्याला प्रारंभ नाही असे- अनादि आहे ते,
२) स्वामी, मालक
नवनाथ हे योगी-सिध्द-अवधूत होते.
हे कसे होते- असतात?
जागरण-प्रक्रिया:
कर्म-ज्ञान-भक्ती या कुंडलिनी शक्तीच्या जागृतीच्या भिन्न क्रमिक अवस्था आहेत.
क्रियाशक्ती जेव्हा बहिर्मुखी असते तेव्हा भेदरूपी सृष्टी निर्माण होऊन स्वस्वरूपावर आवरण येते.
ही अचित्शक्ती. ती भेद-ज्ञान करते.
अपराभक्ती:
परमेश्वरप्राप्तीचा शेवटचा टप्पा गाठेपर्यंत सामान्य साधक जी भक्ती करतो तिला अपराभक्ती म्हणतात.
या भक्तीत द्वैत असल्याने अनन्यता व सर्वात्मभाव प्राप्त होत नाही आणि अंतरातून दिव्य प्रेमही उत्पन्न होत नाही.
पराभक्ती:
परमेश्वराचा साक्षात्कार झाल्यावर परमेश्वराशी एकरूप होऊन आनंदमय अवस्थेत ठेवणारी जी भक्ती होते ती पराभक्ती होय.
या अवस्थेत भक्ति करावी लागत नाही, ती आपोआप होते.
