You are here /


सणांची आध्यात्मिक पार्श्वभूमी

सज्जनांकरवी गुढी । सुखाची उभवी । - ज्ञानेश्वरी: ४-५२

भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात, “सुखाची गुढी उभारण्यासाठी, विश्वसु्खाचा ध्वज उभविण्यासाठी मी युगायु्गांचे ठायी अवतार घेतो, हे खरे, पण ही गुढी, हा ध्वज मी स्वत: उभारीत नाही. जे सज्जन असतील, त्यांच्याकडून मी हे तोरण उंचवितो. सीमेला पोंचलेला अ-धर्म मी नष्ट करतों. अनेक दोषांनी, प्रमादांनी व पापांनी काळवंडलेली कर्म-लिखितांची बाडेच्या बाडें मी नष्ट करतों.”

वैशाख शुद्ध पौर्णिमा ही श्री गणेशाच्या ‘पुष्टिपती’ या सुप्रसिद्ध अवताराची जन्म-तिथी आहे.
गाणपत्य संप्रदायांत हा अवतार अग्रगण्य समजला जातो.
श्री क्षेत्र कनकेश्वर (ता. अलिबाग, जि. कुलाबा) येथे पुष्टिपतीचा जन्मोत्सव अद्ययावत् सुरू आहे.

भविष्यत्कालच्या भाग्यारूढ भारताला व आजच्या किंकर्तव्यमूढ हिंदू जनतेला, स्वत:च्या अंत:सामर्थ्याची स्फूर्ति देणारें आर्यसंस्कृतीचे एक अत्यंत तेज:पुंज प्रतीक म्हणजे श्रीमन्महागणपति होय.

गणांचा, युद्धप्रवण रणधीरांचा जो अधिपती, तो गणपती.

मानवसमाजाच्या आद्य कविद्रष्टारांनी आपल्या ऋग्वेदीय ब्रह्मणस्पतिसूक्तांत, महायुद्धाची अधिष्ठात्री देवता म्हणून श्रीगणपतीच्या कल्पमूर्तीचा उल्लेख केला आहे.

विघ्नकृत व विघ्नचरण अशी मंगलमूर्तीची दोन नांवे गाणपत्य-तंत्रात-प्रसिद्ध आहेत.
विघ्नकृत किंवा विघ्न-कर्ता हें मंगलमूर्तीचें पूर्वांग आहे. विघ्नहर्ता हें मंगलमूर्तीचें उत्तरांग आहे.

विघ्न करण्याची शक्ति व विघ्न हरण्याची युक्ति एकाच देवतेच्या ठिकाणी असणें क्रमप्राप्त व समुचित आहे. जो रचील तोच खचील. जो रचनेची प्रक्रिया जाणील त्यालाच ती रचना उलगडतां येईल. आसुरी शक्तींना, विघ्नें उत्पन्न करूनच, पराजित करावयाचें असते. विघ्नें उलगडणें,
नाहींशी करणें - कुणाला शक्य आहे?

चवथीची चंद्रकोर म्हणजे मानवी मनाची चौथी ‘तुरीय’ अवस्था.

जागृत्, स्वप्न व सुषुप्ति या तिन्हीं अवस्थेहून निराळी अशी कोणती अवस्था आहे?

स्थळ कालादिकांचे बंध तिला नसणार. कारण, उपकरण किंवा अंत:करण,
कर्मेंद्रियें किंवा ज्ञानेंद्रियें, अहंकार किंवा अहंकाराची जाणीव ह्या सर्वांचा अभाव
‘तुरीय’ अवस्थेंत क्रमप्राप्तच आहे. तिला ‘अवस्था’ ही संज्ञाही अयुक्त आहे.

श्रौत अग्नीच्या दोन भार्या प्रसिद्ध आहेत - एक स्वाहा, दुसरी स्वधा.

अग्नीत झालेलें हवन स्वाहा ही देवतांना पोहोंचविते व स्वधा पितरांना पोहोंचविते.

उज्ज्वल मानवी देहाच्या ठिकाणीं ज्या इंद्रिय-शक्ति आहेत त्या देवताच होत.

जे आनुवंशिक संस्कार आहेत ते पितर होत.

Facebook page

We have a page on facebook "Maharshi Vinod Publications.
You can join us.

श्रीगुरुपादुकोदयस्तोत्रम्


आज मुहूर्तवूं या एक नित्योत्सव।
अद्वैत आमोदें, जेणे फुलेल हें विश्व।
क्षणोक्षण प्रभातेल नवोनव महापर्व।
प्रसादचिन्ह श्री-श्री-श्रीविद्येचें।।१।।

परा, परापरा, अपरा।
श्रीगुरूपुजा ही त्रिशिरा।
विमर्शा माऊलीची ही स्तनदुग्धधारा।
ओष्ठविण्याचा समय हा।।२।।

‘अपरा’ आराधनेंत भेद-ग्रह-स्थिती।
‘परापरा’ अवस्थेंत भेद-अग्रह-वृत्ती।
‘परा’ अवस्थानांत अभेद-स्फूर्ती।
श्रीगुरूपुजेची पादुका ही।।३।।

आदिभान हें परात्परगुरुबीज।
विमर्शशक्ती श्रीशिवा गुरूविद्येची गुह्यशेज।
जीवूजीवूचा पहिला परिव्राज।
गुरूपादुकेचें आलोचन ।।४।।

एक उफराटे अ-कुल ब्रह्मपद्म।
तेथ निष्कलेचे निजशक्तीधाम।
निर्झरले व्यापिनीचे श्यामव्योम।
अमृतमेघ वोसंडला।।५।।

चतुष्कोणी देवतात्म्यांचे उगमस्थान।
बिंदुस्थली अमृतसिद्धीचें अनुभावन।
यथाक्रम आंतर अनुभवांचें अनुस्थापन।
श्रीगुरूविद्येचा सहजाचार हा।।६।।

‘विमर्श’ म्हणजे आदिभानस्थित चित्शक्ती।
पादुकोदय म्हणजे शिवशिवेची साम्यरसस्थिती।
गुरूकृपयैव या भाग्यश्रीची समवाप्ती।
‘गुरूकृपा’ ये नामें जीवू जीवूचें निरवस्थान।।७।।

‘चार’ म्हणजे सोपचार आराधन।
‘राव’ म्हणजे विमर्शशक्तीचें उपयोजन।
‘चरू’ म्हणजे द्रव्यगुणांचे संयोगीकरण।
‘मुद्रा’ या नांवे प्रतीकाचा प्रत्यंगभाव।।८।।

चित्गगन-चंद्रिकेची फेसाळली जान्हवी।
श्रीगुरूकृपेची वेल्हाळली की पान्हवी।
प्रकटली वा नीलाब्जाची श्रीसुषमा अभिनवी।
श्रीपादुकोदय स्तोत्र हें ।।९।।

श्रीनवशुक्तिकांचा सम्यक् समुल्लेख।
येथ दशोपनिषद्रहस्याचे महावार्तिक।
आदिकृपेचा जणुं संतताभिषेक।
श्रीगुरूपादुकोदयस्तोत्रम्।।१०।।

।।इति श्री गुरूपादुकोदय स्तोत्रम्।।
------------------------------

You may keep up to date with our updates by subscribing to RSS feed of this website. RSS Feed is available at www.maharshivinod.org/rss.xml